Sayfamızı Beğenin  

   
   
   

4. Sınıf Fen ve Teknoloji Canlılar Dünyasını Gezelim,Tanıyalım

Kullanıcı Değerlemesi:  / 21
Kötüİyi 
Detaylar

4. Sınıf Fen ve Teknoloji Canlılar Dünyasını Gezelim,Tanıyalım

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM

ÇEVREMİZDEKİ VARLIKLAR

            Çevremizdeki varlıkları canlı ve cansız olmak üzere iki grupta inceleyebiliriz. İnsan, bitki ve hayvan canlı varlıklardır. Toprak, su gibi varlıklar cansız varlıklardır. Canlı ve cansız varlıklar bir arada bulunurlar ve doğayı oluştururlar.

            Canlı Deyince Ne Anlıyoruz?

            Hareket edebilen, üreyebilen, beslenen, büyüyüp gelişen, solunum yapabilen, boşaltım yapabilen, dışarıdan gelen uyartıları alabilen, uyartılara tepki verebilen her varlık canlıdır. Cansız varlıklar ise bu özelliklerden hiçbirine sahip değildir.

            Bitki ve Hayvanların Canlılık Özellikleri

            Bitki ve hayvanlar doğada sürekli iç içedir. Bitki ve hayvanların ortak özellikleri vardır. Bunlar;

1-Beslenme:  Bütün canlılar büyümek ve gelişmek için beslenirler. İşlerini yapmak için gerekli olan enerjiyi beslenerek elde ederler. Bitki ve hayvanların beslenme şekilleri birbirinden farklıdır. Bitkiler kendi besinlerini kendileri üretirler. Hayvanlar ise bitkilerle veya başka hayvanlarla beslenirler.

2-Solunum: Besinlerden enerji elde etme işlemine solunum denir. Her canlı farklı şekillerde solunum yapar. Bitkiler yaprakları ile solunum yaparlar. Hayvanlarda solunum akciğer, solungaç(balıklar), trake(böcekler) ve deri(solucan) yoluyla olur.

3-Hareket: Canlılar besin bulma, barınma, korunma gibi çeşitli nedenlerle hareket ederler. Bitkilerin hareketleri hayvanlara göre daha sınırlıdır. Bitkiler; kökleriyle suya, yapraklarıyla ışığa yönelerek, büyüyerek ve çiçekleri açılıp kapanarak hareket ederler. Hayvanların ayak, kanat, yüzgeç gibi hareket organları vardır. Hayvanlar yürüyerek, koşarak, yüzerek, uçarak, sürünerek hareket ederler.

4-Boşaltım: Canlıların enerji üretmek için aldıkları besinleri kullandıktan sonra ortaya çıkan zararlı maddeleri dışarı atmalarına boşaltım denir. Hayvanlarda boşaltım, böbrekler ve deri yoluyla olur. Bitkilerin boşaltımı yapraklar yardımıyla olur. Sonbaharda ağaçların yapraklarını dökmesi boşaltımdır.

5-Büyüme ve Gelişme: Tüm canlıların büyüme ve gelişme özelliği vardır. Her canlı yaşamının başında küçüktür, zamanla büyüyüp gelişir. Bitkilerin gelişmesi sınırsızdır. Yani tüm yaşamları boyunca büyüyüp gelişirler. Bir bitkinin dalı veya yaprağı koparsa bir süre sonra yenisi çıkar. Hayvanların gelişimi belirli bir noktadan sonra durur.

6-Uyartı Alabilme ve Uyartılara Tepki Verebilme: Canlılar çevrelerinden çeşitli uyartılar alırlar ve bunlara tepki verirler. Örneğin; bitkiler yapraklarını güneş ışığına çevirirler. Bir fare kedi gördüğünde kaçar.

7-Üreme: Her canlı türünün devamı için çoğalır. Çoğalmaları sonucunda kendilerine benzeyen başka canlılar meydana getirirler. Hayvanlar doğurarak veya yumurta ile çoğalırlar. Bitkiler tohumla çoğalırlar.

 

TEST

1-Aşağıdakilerden hangisi canlılık özelliği değildir?

A)Büyüme ve gelişme            B)Üreme                     C)Eskime                    D)Beslenme

 

2-Bir karıncanın ilk göze çarpan canlılık özelliği hangisidir?

A)Beslenme                B)Büyüme                  C)Uyartılara tepki verme       D)Hareket etme

 

3-Canlılar, hareket etme özelliği bakımından farklılık gösterirler. Aşağıdaki canlılar hareket etme özelliği bakımından gruplandırıldığında hangisi bu grubun dışında kalır?

A)Serçe                      B)Karınca                   C)Kelebek                              D)Arı

 

4-Leylek, turna gibi bir kısım canlılar sonbahar gelince sıcak ülkelere göç ederler. Bu canlıların göç etme nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A)Tatil yapmak ve eğlenmek                         B)Besin bulmak ve üremek

C)Akrabalarını ziyaret etmek                        D)Spor yapmak

 

5-Bitkiler hangi organlarıyla solunum yaparlar?

A)Yaprak                   B)Gövde                    C)Çiçek                                  D)Kök

 

6-Kendisine seslendiğimizde köpeğimizin bize doğru gelmesi, aslan gören bir geyiğin kaçması, ayçiçeğinin güneş ışığının geldiği yöne dönmesine ne denir?

A)Cevap verme                      B)Hareket etme                      C)Uyartılara tepki verme                   D)Besin arama

 

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM

GÖZLE GÖRÜLEMEYECEK KADAR KÜÇÜK CANLILARI TANIYALIM

            Çevremizde bitki ve hayvanların dışında, gözle görülemeyecek kadar küçük canlılar da vardır. Bu canlıları mikroskop adı verilen bir araç yardımıyla görebiliriz. Bu yüzden bu tür canlılara mikroskobik canlılar denir.

            Mikroskobik canlılar pek çok ortamda yaşayabilir. Örneğin; havada, suda, toprakta, kayaların arasında vb. Bu canlıların faydalı ve zararlı olanları vardır. Mikroskobik canlıların faydalı olanları;

·         Hamurun mayalanmasını sağlar.

·         Sütten yoğurt ve peynirin oluşmasını sağlar.

·         Çeşitli meyve sularını sirkeye dönüştürür.

·         Topraktaki canlı atıklarını ve artıklarını yok ederler.

Mikroskobik canlıların zararlıları ise;

·         Besinlerin küflenmesine neden olurlar.

·         Meyve ve sebzeleri çürütürler.

·         Bazı hastalıkların ortaya çıkmasına (tifo, verem, sıtma vb.), bazılarını ise yayılmasına (grip, kuduz, kızamık vb.) neden olurlar.

UYUYAN CANLILARI UYANDIRALIM

            Bazı canlılar, uygun koşullar oluşmadan canlılık özelliği sergileyemezler. Ancak uygun ortamın hazır olmasıyla birlikte tekrar canlılık özellikleri göstermeye başlarlar. Bitki tohumları ve hayvan yumurtaları uyuyan canlılara örnektir. Örneğin; tavuk yumurtası uyuyan bir canlıdır. Tavuk kuluçkaya yattığında uygun ortam hazırlanmış olur ve belli bir süre sonra yumurtadan civciv çıkar. Aynı şekilde bitki tohumları da toprağa atıldıktan bir süre sonra canlılık özelliği göstererek, çimlenmeye başlar.

YAŞAM ALANLARI

            Canlıların yaşamlarını sürdürdüğü ortamlara yaşam alanı denir. Canlıların yaşam alanları, su miktarına, hava miktarına ve sıcaklığa göre değişiklik gösterebilir. Yaşam alanlarına göre canlıları şu şekilde inceleyebiliriz:

Bitkiler: Bitkilerin yaşam alanları değişiklik gösterir. Örneğin; ağaçlar, meyve ve sebzeler, otlar vb. toprakta yaşar. Nilüfer, su yosunu gibi bitkiler suda yaşar.

Hayvanlar: Hayvanların da çeşitli yaşam alanları vardır. Tavşan, köstebek, aslan, salyangoz vb. gibi pek çok hayvan karada yaşar. Balıklar, yunus, denizatı, ıstakoz gibi hayvanlar su yaşam alanında yaşarlar. Su kaplumbağası, kurbağa, su yılanı, penguen gibi hayvanlar hem karada hem de suda yaşarlar.

Çevre kirliliği geçen ünitede de yer aldığından buraya almadım.

TEST

1-I-Hava   II-Kara   III-Su

Mikroskobik canlılar yukarıdaki ortamlardan hangilerinde yaşarlar?

A)I                  B)II ve III                  C)I ve III                    D)I,II ve III

 

2-Mikroskobik canlıların en belirgin özelliği hangisidir?

A)Hamurun mayalanmasını sağlama                         B)Hastalıklara neden olma

C)Gözle görülememe                                                D)Ekmeğin küflenmesine neden olma

 

3-Aşağıdakilerden hangisi mikroskobik canlıların yararlarından değildir?

A)Sütü peynir veya yoğurda dönüştürme                             B)Meyveleri çürütme

C)Ölen bitki ve hayvanları çürütme                                      D)Hamuru mayalama

 

4-Mikroskobik canlıları görmemizi sağlayan araç aşağıdakilerden hangisidir?

A)Teleskop                             B)Büyüteç                              C)Mikroskop                          D)Steteskop

 

5-I-Üzüm suyunun sirkeye dönüşmesi, II-Hamurun mayalanması, III-Sütün kaynaması, IV-Yiyeceklerin küflenmesi

Yukarıdakilerden hangileri mikroskobik canlıların etkisi ile oluşur?

A)I,II,IV                                B)I,II,III                                C)II,III,IV                             D)I,III,IV

 

6-Uygun koşullar oluşuncaya kadar canlılık özelliklerini göstermeyen canlılara ne denir?

A)Cansız                                B)Uyku halindeki canlı                      C)Tohum                    D)Bitki

 

4. Sınıf, Fen ve Teknoloji, Canlılar, Dünyasını, Gezelim, Tanıyalım, test,konu,analtımı,örnekler

 


Add comment


Security code
Refresh

   
   
Custom Search
   

Tüm hakları saklıdır. Site Adı Açıkca  belirtilerek , ve yazıya link verilerek  alıntı yapılabilir. Yazının izinsiz yada link verilmeksizin kopyalanması durumunda hukuki işlem yapılacaktır. Detaylı Bilgi için Kullanım ve Gizlilik Sözleşmesine Bakınız.Telif Hakkı olan mataryel bildirliği an yayından kaldırılacaktır.

                                     Copyright © 2012 calisma-kitabi.com

 

 

© calisma-kitabi.com