Paragraf Nedir?

Oğuzhan DAĞDELEN tarafından yazıldı. Aktif . Yayınlanma 6. Sınıf Türkçe Konu Anlatımı

Kullanıcı Oyu: 0 / 5

Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil
 

 

  PARAGRAF NEDİR

       Paragraf, herhangi bir yazının bir satırbaşından öteki satırbaşına kadar olan bölümüne denir.Daha geniş bir ifadeyle paragraf "bir duyguyu,bir düşünceyi bir isteği,bir durumu,bir öneriyi,olayın bir yönünü,yalnızca bir yönüyle anlatım tekniklerin­den ve düşünceyi geliştirme yollarından yararlanarak anlatan yazı türüdür.Kelimeler cümleleri,cümleler paragrafları,paragraflar da yazıları oluşturur.Paragraf bir yazının küçültülmüş bir örneğidir.Bu yönüyle yapı bakımından bir yazıya benzer.Nasıl yazıda giriş,gelişme,sonuç bölümleri varsa paragrafta da aynı bölümler vardır.

      Her paragrafta bir düşünce savunulur.Paragrafın bir bütün oluşturabilmesi için cümlelerin de yapı ve anlam yönüyle bütünlük oluşturması gerekir. Paragraftaki düşünceler hem kendi aralarında birbirine bağlı hem de ana düşünceye bağlıdır.

 

     Paragraf kendi içinde bir bütünlük oluşturduğu gibi yazı içinde de yazıyla bir bütünlük oluşturur. ÖSS’de seçilen paragraflar böyle kendi içinde bütünlüğü olan ve dışına çıkılmayı gerektirmeyen paragraflardır.

 

 

PARAGRAFLARDA SIKÇA KULLANILAN BAZI KELİMELERİN ANLAMLARI:

 

       Sevgili  öğrenciler, aşağıda  sözcükte anlam, cümlede anlam ve paragraf sorularında sıkça karşınıza çıkan sözcükler ve bunların anlamları verilmiştir.Bu sözcüklerin anlamlarını bilmeniz şüphesiz ki söz konusu sorularla ilgili karşınıza çıkacak soruları daha çabuk ve daha kolay anlamanızı sağlayacaktır,bunun sonucunda ise bu soruları hem daha kolay anlayacaksınız hem de soruyu doğru cevaplama şansınız artacaktır.Umarım,birkaç saatinizi ayırıp bu sözcük-lerin anlamlarını öğrenirsiniz

 

 

Adaptasyon:Uyarlama                                                      Adapte:Uyarlanmış

 

Ağdalı:Anlaşılması güç, karmaşık                                       Ahenk:Uyum, düzen

 

Akıcılık:Sürükleyici olma,okuyanı sıkmama                        Aktüel:Güncel ,edimsel

 

Alaturka:Türk geleneklerine uygun                                    Alafranga:Batı tarzında,Türk geleneklerine uygun olmayan

 

Anlatı:Hikaye etme                                                           Bağdaşmak:Uyuşmak

 

Banal:Bayağı, sıradan                                                       Betik, bitik:Kitap, mektup…

 

Burjuva:İmtiyazlı,seçkin,soylu                                           Biçem:Üslup,tarz,anlatım biçimi

 

Çağrışım:Hatırlatma                                                         Çeşni:Çeşit,tat, hoşa giden özellikler

 

Çağdaş:Aynı çağda yaşayan,uygar                                     Dejenere:Yozlaşmış, aslını koruyamamış

 

Devinim:Hareket,eylem                                                    Diksiyon:Duru,kurallara uygun güzel konuşma

 

Duyarlılık:Hassasiyet                                                        Dikte etmek:Bir düşünceyi zorla kabul ettirmek

 

Dingin:Durgun,hareketsiz,sakin                                         Dinleti:Bir topluluğa bir şeyler anlatmak,konser

 

Diyalog:Karşılıklı konuşma                                               Doğaçlama:İrticalen,metne bağlı kalmadan içinden geldiği gibi konuşma   

 

Doğallık:Yapmacıksız, gösterişsiz                                      Dramatik: Acıklı

 

Edimsel:Hareketli,fiili                                                       Ego:Ben

 

Eğreti:Geçici,sınırlı                                                           Empoze:Zorla kabul ettirme

 

Erek:Amaç,maksat                                                          Etik:Ahlaki,ahlakla ilgili

 

Fantezi:Sonsuz hayal                                                        Fenomen:  Olay,olgu

 

Fonetik:Ses bilgisi                                                            Görece:Kişiden kişiye değişebilme durumu

 

Güdüm:İrade,                                                                  İçerik:Bir şeyin içerisinde bulunanların tümü,muhteva

 

İkilem:Çatışma,iki durumdan birini seçme                         İlinti:İlgi, ilişki

 

zorunluluğu

 

İma:Dolaylı, üstü kapalı anlatma                                      İmge:Hayal,hülya

 

İnan:İnanma işi                                                               İndirgeme:Bir işi daha kolay kısa ve yalın hale getirme

 

İşlev:Görev, fonksiyon                                                    İrdelemek:Detaylı olarak incelemek

 

İroni:Alaylı söyleyiş,acıklı ve komik                                  İvedi:Acele,

 

Jest:El, kol veya baş ile yapılan uyumlu hareket                 Kriter:Ölçüt,kıstas

 

Kitle:İnsan topluluğu                                                       Kuram:Kanıtlanmamış,teori,soyut bilgi

 

Mistik:Aklın erişemediği  şey                                            Nicelik:Sayılabilen ölçülebilen,azlık,çokluk…

 

Nükte:İnce anlamlı, düşündürücü                                     Ödün:Taviz

 

ve şakalı söz,espri          

 

Özlülük:Az sözle çok anlam ifade etme                            Özgün:Yalnız kendine has bir nitelik taşıyan,farklı,orijinal

 

Özveri:Fedakarlık                                                           Payanda:Dayanak

 

Polemik:Ağız kavgası,sert tartışma                                    Realite:Gerçeklik

 

Salt:Yalnız,tek                                                                Sav:İddia, tez

 

Simge:Sembol                                                                 Süreğen:Sürüp giden

 

Tasarı:Proje, plan                                                            Tem:Tema

 

Tinsel:Ruhi,manevi                                                          Tutarlılık:Çelişen fikirlerin olmaması

 

Yadsımak:İnkar etmek, yabancı kalmak                            Yaratı:Eser, yapıt

 

Yazın:Edebiyat                                                                Yazınsal:Edebi

 

Yetke:Otorite                                                                  Yetkin:Olgun, mükemmel

 

Yoğunluk:Yazıda birçok anlamın bir arada olması              Yazınsal yaratı:Edebi eser

 

Salık vermek:Öğüt vermek, tavsiye etmek                   Kanıksamak:Alışmak

 

PARAGRAF SORULARINDA ÇOK ÖNEMLİ HUSUSLAR

1. Paragraf sorularının çözümüne mutlaka so­ruyu okuyarak başlayın. İşe doğrudan paragraf oku­narak başlanırsa paragrafta ne arandığı,paragrafın niçin okunduğubilinmediğinden,paragraf,boş yere okunmuş olur. Bu durumda paragrafı iki defa okumak zorunda kalırız ki bu da bizim için büyük zaman kaybı olur.

 

2.Paragraf  sorularında“soru kökü” çok dikkatli okunmalıdır.Değinilmemiştir, vurgulanmamaktadır, çıkarılamaz tarzındaki soruları" değinilmiştir,vur­gulanmaktadır,çıkarılır" diye okursak soruları yanlış cevaplarız.

 

3. Paragraf soruları diğer sorulardan daha kolaydır. Çünkü paragraf sorularınınhem cevabı paragrafın bütünlüğü içindedir,hem de bu sorularda gramer ya daedebiyat bilgisine gerek yoktur.Okuma alışkanlığı olan, az çok kitap okuyan öğrenciler bu soruları çok rahat çözer.

 

4.Paragrafta  anlatılan şeyler mutlaka paragrafın bütünlüğü içinde değerlendirilmelidir.Paragrafta inanmadığımız ve bize göre doğru olmayan şeyler anlatılsa bile bunlar doğrudur.Çünkü sorular mutlaka "parçaya göre" cevap­landırılmak zorundadır. Bu yüzden paragraf soru­larında kesinlikle paragrafın dışına çıkılmamalı.

 

5.Paragraf soruları uzun göründüğü için birçok öğrenci zaman kaybetmemek içinparagraf sorularını çözmeden geçer.Oysa bizim ÖSS’de her bir soruya çok fazlaihtiyacımız vardır. Paragraf dışındaki kısa sorulardan zaman ta­sarrufu yaparak, paragraf sorularında ise sorudan başlayarak paragraf sorularını yeterli zamanda ra­hatlıkla çözebiliriz.Zaten paragraf sorularının büyük çoğunluğunun uzun metinler olmasına rağmen çok basit sorular olduğunu göreceksiniz.

 

6.Paragraf sorularındaki metinlerde anlamını bilmediğimiz,daha önce duymadığımız ya da duyup, okuyup sık kullanmadığımız bazı özel kelime ve kavramlar karşımıza çıkabilir. Bu kelime ve kavramla- rın bilinmesi metni daha iyi anlamamızı sağlar.

7.Paragraf sorularında genel bir insan tipinden söz edilir.Bu insan tipi ÖSS sorularını hazırlayan kişilerin  yetiştirmek istedikleri (ya da üniversitede okumasını istedikleri)insan tipidir.Bu insan tipinin özelliklerinin bilinmesi bence paragrafların çözümünü çok kolaylaştıracaktır.Bu genel insan tipinin özelli şunlardır:           

a) Savaşlara, teröre, sömürüye karşıdır.

b)Hızlı sanayileşme sonucu doğanın tahrip edilmesini onaylamaz.

c)Doğayı fazlasıyla sever.Yeşile ve yeşilliğe tutkundur. Beton yığınları arasında yaşamaktan sıkılır. Doğaya yönelmek,doğayla iç içe olmak onu rahatlatır.İnsanlardaki doğa sevgisi azaldıkça birbirlerine olan sevgilerinin de azaldığına inanır.

d)  Saygılı, hoşgörülü ve sevecendir. İnsanları

düşüncelerinden dolayı kınamaz.

e) Düşünce özgürlüğünden yanadır.Herkesin düşüncelerini açıkça ve rahatça söyleyebilmesi taraf­ındır.

 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile