Sayfamızı Beğenin  

   
   
   

Fiillerde Kip ve Kişi

Kullanıcı Değerlemesi:  / 10
Kötüİyi 
Detaylar

      FİİLLERDE KİP VE KİŞİ
Fiillere eklenen ve onların bir zamana ya da bir tasarıya göre biçimlenmesini sağlayan eklere kip ekleri  denir.Fiillerin bildirdiği eylemin fiillerin kimin tarafından yapıldığını bilidiren eklere kişi ekleri  denir.
-Kip ve kişi ekleriyle biçimlenmiş olan fiillere  çekimli fiil   denir.Fiil kip ekleri kendi arasında haber kipleri ve dilek kipleri olarak ikiye ayrılır:
A)HABER(BİLDİRME)KİPLERİ:Bu kip ekleri fiilleri geçmiş,gelecek,şimdiki zaman gibi herhangi bir zaman anlamı vererek tamamlar.
1)Geçmiş zaman kipi:
  a)Öğrenilen geçmiş zaman kipi:Geçmiş zamanda gerçekleşen ve bir başkasından duyarak öğrendiğimiz olay ya da durumların anlatıldığı fiil  kipidir.
ÖRNEK:
"öğren-" fiilini öğrenilen geçmiş zamana göre çekimleyiniz.
      I.TK öğren-miş-im                                    I.ÇK öğren-miş-iz
      II.TK öğren-miş-sin                                  II.ÇK öğren-miş-siniz
      III.TK öğren-miş                                     III.ÇK öğren-miş-ler
b)Görülen geçmiş zaman: Geçmişte gerçekleşen eylemin olayı anlatan kişi tarafından bizzat görüldüğü ya da yaşandığı bilidren kip ekidir.
ÖRNEK:
"bul-" fiilini görülen geçmiş zamana göre çekimleyiniz.
      I.TK  bul-du-m                                        I.ÇK bul-du-k
      II.TK bul-du-n                                        II.ÇK  bul-du-nuz
      III.TK bul-du                                         III.ÇK bul-du-lar
2)Gelecek zaman kipi: Fiillerin bildirdiği eylemin gelecek bir zamanda yapıldığını belirten kiplerdir.
ÖRNEK:
"gör-" fiilini gelecek zamana göre şekilleyiniz.
      I.TK gör-ecek-im(göreceğim)                     I.ÇK gör-ecek-iz(göreceğiz)
      II.TK gör-ecek-sin                              II.ÇK gör-ecek-siniz
      III.TK gör-ecek                                 III.ÇK gör-ecek-ler  
 

3.Şimdiki zaman kipi:Eklendiği fiilin bilidirdiği eylemin şu anda yapılmakta olduğunu belirten kip ekidir.
ÖRNEK:
    I.TK sev-iyor-um                                 I.ÇK sev-iyor-uz                        
    II.TK sev-iyor-sun                               II.ÇK sev-iyor-sunuz   
    III.TK sev-iyor                                  III.ÇK sev-iyor-lar

4)Geniş zaman kipi:Fiilin bildirdiği eylemin geçmişte yapıldığını, şu an yapıldığını ve gelecekte yapılacağını bildiren kiplerdşr.Geniş zaman diğer zamanları kapsayan bir zaman dilimidir.
ÖRNEK:
"iç-"fiilini geniş zaman kipine göre çekimleyiniz.
     I.TK iç-er-im                                    I.ÇK iç-er-iz
     II.TK iç-er-sin                                  II.ÇK iç-er-siniz
     III.TK iç-er                                     III.ÇK iç-er-ler
B)DİLEK KİPLERİ:Bu kipler fiile herhangi bir zaman anlamı katmaz.Yalnızca yüklemleri istek,gereklilik,dilek-şart ya da emir anlamı verecek şekilde tamamlar.
1)İstek kipi:Bu fiil kipi eklndiği fiile istek anlamı katar.
ÖRNEK:
"bak-"fiilini istek kipine göre çekimleyiniz.
   I.TK bak-a-(y)ım                                                 I.ÇK bak-alım
   II.TK bak-a-sın                                                   II.ÇK bak-a-sınız
   III.TK bak-a                                                       III.ÇK bak-a-lar
2)Dilek-şart kipi:Bu fiil kipi eyleme ya bir dilek ya da bir koşul(şart) anlamı katar.
ÖRNEK:
"çalış-"fiilini dilek sart kipine göre çekimleyiniz.
       I.TK çalış-sa-m                                                       I.ÇK çalış-sa-k
       II.TK çalış-sa-n                                                      II.ÇK çalış-sa-nız
       III.TK çalış-sa                                                        IIIÇK çalış-sa-lar
3)Emir kipi:Emir kipinin belirli bir kip eki yoktur.Birinci tekil ile birinci çoğul kişi çekimide yoktur,çünkü kişi kendi kendine emir veremez.
ÖRNEK:
"dur-" fiilini emir kipine göre çekimleyiniz.
    I.TK (çekimi yok)                                                    I.ÇK (çekimi yok)
    II.TK dur                                                                 II.ÇK dur-un
    III.TK dur-sun                                                        III.ÇK dur-sunlar
4)Gereklilik kipi:Fiilin bildirdiği eylemin yapılmasının gerekli olduğunu bildiren fiillerdir.
ÖRNEK:
"bitir-" fiilini gereklilik kipine göre çekimleyiniz.
       I.TK bitir-meli-(y)im                                                  I.ÇK bitir-meli-(y)iz
       II.TK bitir-meli-sin                                                    II.ÇK bitir-meli-siniz
       III.TK bitir-meli                                                        III.ÇK bitir-meli-ler
   


Yorumlar   

+1 #1 bilmiorum ismimi 28-10-2012 10:19
çok ii yazmışsınız anladm tşkkrler :))
Alıntı

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

   
   
Custom Search
   

Tüm hakları saklıdır. Site Adı Açıkca  belirtilerek , ve yazıya link verilerek  alıntı yapılabilir. Yazının izinsiz yada link verilmeksizin kopyalanması durumunda hukuki işlem yapılacaktır. Detaylı Bilgi için Kullanım ve Gizlilik Sözleşmesine Bakınız.Telif Hakkı olan mataryel bildirliği an yayından kaldırılacaktır.

                                     Copyright © 2012 calisma-kitabi.com

 

 

© calisma-kitabi.com